Wojny burskie
Z Wikipedii
Wojny burskie (afr. Anglo-Boere Oorloë) (1880-1902) – jedne z najbardziej znanych wojen w Afryce, które rozegrały się na przełomie XIX i XX wieku na południu kontynentu.
[edytuj] I wojna burska 1880-1881
Zobacz więcej w osobnym artykule: I wojna burska.16 grudnia 1880 r. Brytyjczycy próbowali zawładnąć państwami Transwal i Orania, założonymi w 1852 r. na północ od Kraju Przylądkowego przez Burów, potomków osadników holenderskich z XVII i XVIII wieku. Burowie przeciwstawili się zbrojnie i pierwszą z wojen wygrali. W układzie pokojowym Wielka Brytania uznała niepodległość Transwalu, przejmując tylko politykę zagraniczną tego kraju. Pokój został podpisany przez brytyjskiego gubernatora Willima Gladstone 23 marca 1881 r., na mocy którego Transwal uzyskał niepodległy rząd pod teoretycznym nadzorem Wielkiej Brytanii.
W 1886 r. w Transwalu i Oranii zostały odkryte bogate pokłady złota i diamentów. Kraje te ogarnęła wtedy gorączka złota i z Europy, głównie z Wielkiej Brytanii, przybyło tysiące osadników, żądnych wzbogacenia się. W celu zawładnięcia złotodajnymi terenami w 1895 r. Brytyjska Kompania Afryki Południowej podjęła próbę ich podbicia. Burowie rozbili jednak oddziały wojskowe Kompanii, a wtedy Wielka Brytania zaczęła przygotowania do wojny, przerzucając duże oddziały wojsk do Afryki (głownie z Kanady, Nowej Zelandii i Australii).
[edytuj] II wojna burska 1899-1902
Zobacz więcej w osobnym artykule: II wojna burska.Druga wojna burska rozpoczęła się w 1899 r. i mimo początkowych sukcesów burskich, w ciągu niespełna roku Transwal i Orania zostały opanowane przez Brytyjczyków. Walki typu partyzanckiego trwały jeszcze jednak przez dwa lata, zwłaszcza, że Burowie otrzymywali wsparcie w uzbrojeniu z pobliskiej Niemieckiej Afryki Południowo-Zachodniej. Liczyli zresztą też na obiecaną interwencję niemiecką. W czasie wojny Burowie organizowali samodzielne oddziały komandosów czym trwale weszli do historii sztuki wojennej. W celu stłumienia wojny partyzanckiej Brytyjczycy zorganizowali pierwsze w świecie obozy koncentracyjne, w których internowali ludność z objętych walkami obszarów.
Po wojnie Burowie otrzymali szerokie samorządy i jako Afrykanerzy przejęli główne pozycje gospodarcze w utworzonym w 1910 r., z Kraju Przylądkowego, Transwalu i Oranii, Związku Południowej Afryki, który otrzymał status dominium Wielkiej Brytanii. Tak więc faktycznymi przegranymi w wojnie była tylko tubylcza ludność murzyńska, wobec której zaczęto stosować rasistowskie zasady polityki apartheidu. Wyznaczono dla niej dwa pustynne rezerwaty Lesotho i Suazi na osiedlanie się i uprawę roli oraz bezwzględnie wykorzystywano do prac w kopalniach złota, diamentów, węgla kamiennego, cyny, ołowiu, chromu i manganu, w które Związek obfitował.
Mocarstwa: Austro-Węgry • Imperium Brytyjskie • III Republika Francuska • Cesarstwo Niemieckie • Królestwo Włoch • Imperium Rosyjskie
Traktaty i sojusze: Traktat we Frankfurcie • Sojusz Trzech Cesarzy • Traktat w San Stefano • Traktat berliński • Dwuprzymierze • Trójprzymierze • Traktat reasekuracyjny • Dwuporozumienie • Entente cordiale • Sojusz angielsko-japoński • Układ z Björkö • Porozumienie rosyjsko-angielskie • Układ z Racconigi • Ententa
Wydarzenia: Wojna rosyjsko-turecka • Kongres berliński • Wyścig o Afrykę • Wielka Gra • Wojna chińsko-japońska • I wojna włosko-abisyńska • Incydent w Faszodzie • Powstanie Bokserów • Wojny burskie • Wojna rosyjsko-japońska • I kryzys marokański • II kryzys marokański • Kryzys bośniacki • Wojna włosko-turecka • Wojny bałkańskie
Ruchy, idee i procesy: Panslawizm • Jugoslawizm • Panjugoslawizm • Bałkanizacja • Ruch młodobośniacki • Ruch młodoturecki
| Senat przyjął ustawę o emeryturach pomostowych |
|
Senat przyjął bez poprawek ustawę o emeryturach pomostowych, zmniejszającą liczbę uprawnionych do wcześniejszego przechodzenia na emeryturę z ok. miliona osób, które obecnie mają taką możliwość, do niecałych 250 tysięcy.
|
| "Nie przesłuchiwaliśmy chorych na Alzheimera" |
|
Nie przesłuchiwano tych chorych na Alzheimera, których stan to uniemożliwiał lub przesłuchanie mogłoby go pogorszyć - tak Prokuratura Krajowa odpowiada na zarzuty Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, dotyczące przesłuchiwania chorych w śledztwie o wyłudzanie świadczeń medycznych w szpitalu MSWiA w Warszawie.
|
| USA: Politycy nie znają historii kraju |
|
Amerykańscy politycy fatalnie wypadli w teście mającym sprawdzić wiedzę o historii i kulturze Stanów Zjednoczonych - poinformował instytut studiów międzykolegialnych (ISI), który zebrał odpowiedzi.
|
| USA: Kobieta nowym ministrem bezpieczeństwa |
|
Ministrem bezpieczeństwa wewnętrznego w gabinecie Baracka Obamy będzie demokratyczna gubernator stanu Arizona Janet Napolitano - podały telewizja CNN i "Washington Post", powołując się na źródła w Partii Demokratycznej.
|
| Spekulacje belgijskiej prasy nt. papieskiego krzyża |
|
Belgijski dziennik "La Libre Belgique" obwieścił w czwartek, że dzięki mediacji tamtejszych środowisk żydowskich, "wykluwa się kompromis w sprawie oddalenia" od byłego obozu Auschwitz papieskiego krzyża, który od 1988 roku stoi na Żwirowisku, tuż za murami byłego obozu Auschwitz.
|