Stronnictwo Demokratyczne
Z Wikipedii
| Stronnictwo Demokratyczne | |
| Lider | Krzysztof Góralczyk |
| Data założenia | 15 kwietnia 1939 |
| Adres siedziby | ul. Chmielna 9, 00-021 Warszawa |
| Ideologia polityczna | demokracja, socjaldemokracja, socjalliberalizm, centryzm |
| Liczba członków | brak danych |
| Członkostwo międzynarodowe |
brak |
| Europejska Grupa Parlamentarna | nie zasiada |
| Młodzieżówka | Demokratyczna Frakcja Młodych |
| Barwy | granat i biel |
| Obecni posłowie (%) | 0 (0%) |
| Obecni senatorowie (%) | 0 (0%) |
| www.sd.org.pl | |
 Ten artykuł jest częścią serii Polityka III RP |
| Prawo |
|---|
| Konstytucja Polskie prawo |
| Władza wykonawcza |
| Prezydent Lech Kaczyński Prezes Rady Ministrów Donald Tusk Rada Ministrów |
| Władza ustawodawcza |
| Sejm Senat Zgromadzenie Narodowe |
| Władza sądownicza |
| Sąd Najwyższy Trybunał Konstytucyjny Trybunał Stanu Naczelny Sąd Administracyjny |
| Samorząd terytorialny |
| Samorząd w Polsce Samorząd gminny Samorząd powiatowy Samorząd województwa |
| Kluby parlamentarne |
| PO PiS Lewica PSL |
| Wybory |
| Wybory w Polsce (od 1989):
prezydenckie: |
Stronnictwo Demokratyczne (SD) - polska partia polityczna.
Spis treści |
[edytuj] Początki działalności
Stronnictwo Demokratyczne uznaje za swój początek rok 1937, kiedy w Warszawie, potem w Krakowie, Łodzi, Lwowie, Wilnie, Katowicach, Sosnowcu, Bielsku, Poznaniu, Kaliszu, Gdyni i innych mniejszych miastach II Rzeczypospolitej powstawały Kluby Demokratyczne, które pod koniec 1937 stworzyły niezależny społecznie ruch demokratyczny. Program tych klubów został wyrażony w tzw. "małej deklaracji demokratycznej". Został on przyjęty 16 października 1937 na konstytucyjnym zebraniu Klubu Demokratycznego w Warszawie. Program ten nadawał klubowi opozycyjny charakter przeciwko rządowi sanacyjnemu. Kluby te opowiedziały się wówczas przeciwko tendencjom totalitarnym i nacjonalistycznym.
Antydemokratyczna polityka sanacji oraz zagrożenia wynikające ze strony hitlerowskich Niemiec przyczyniły się do przyspieszenia decyzji o utworzeniu nowej partii politycznej reprezentującą na scenie politycznej inteligencję demokratyczną.
[edytuj] Powstanie SD
Decyzja o powołaniu Stronnictwa Demokratycznego zapadła 12 czerwca 1938 roku na Zjeździe Klubów Demokratycznych we Lwowie (działających od 18 września 1937 roku wśród inteligencji i drobnych przedsiębiorców). Natomiast I Kongres SD odbył się 15-16 kwietnia 1939 w Warszawie. 15 kwietnia 1939, podczas Ogólnopolskiego Zjazdu Założycielskiego (I Kongresu SD) w programie partii zapisano m.in. plan uzdrowienia i rozwoju gospodarki (gospodarka planowa, swoboda działania związków zawodowych, nacjonalizacja głównych działów przemysłu, reforma rolna) i podniesienia poziomu edukacji. Występowano przeciwko koncepcjom nacjonalistycznym i totalitarnym jak również przeciw autorytarnej sanacji). Postulowano również modernizację armii oraz rozbudowę potencjału wojennego. Na czele partii stanęli Mieczysław Michałowicz i Mikołaj Kwaśniewski.
[edytuj] Okres II wojny światowej
W czasie II wojny światowej członkowie stronnictwa wchodzą w struktury Polski Walczącej pod kryptonimem Prostokąt. Wydają między innymi pisma: Myśl Społeczno - Polityczna, Dziennik Polski, Polska Walcząca i Nowe Drogi. W 1942 roku, między innymi z inicjatywy działaczy SD, powołano Główną Radę Pomocy Żydom "Żegota" oraz Społeczną Organizację Samoobrony.
W 1940 SD rozpada się na dwie frakcje: uznającą legalny Rząd RP na uchodźstwie i niezależną. Skrzydło uznające Polskie Państwo Podziemne tworzy w końcu Zjednoczenie Demokratyczne (rozwiązane w 1945), którego przedstawiciele weszli w skład Rady Jedności Narodowej.
[edytuj] Po wojnie
Frakcja niezależna w sierpniu 1944 na terenach zajętych przez Armię Czerwoną odtwarza Stronnictwo Demokratyczne i wchodzi w komunistyczne struktury władzy, jako partia sojusznicza PPR a potem PZPR.
W Krajowej Radzie Narodowej SD miało 17 posłów, a w Tymczasowym Rządzie Jedności Narodowej dwóch ministrów.
W 1946 SD przyjęło jako cel obronę inteligencji i rzemieślników w systemie komunistycznym, sprzeciwiało się między innymi likwidacji prywatnej własności w handlu oraz niezależnej spółdzielczości.
W latach 1946-1947 liczebność partii przekroczyła 200 000 członków, powstawały Koła Zakładowe SD z zakładach przemysłowych i kopalniach. Wprowadziło to popłoch w kierownictwach PPR i PPS. Postanowiono zatem ograniczyć działalność partii.
Ponieważ podobny los spotyka Stronnictwo Pracy, w 1950 do SD dołącza część działaczy likwidowanego SP.
SD było jednym z członków Frontu Jedności Narodu. Popierało politykę PZPR, w zamian za namiastkę spokoju w środowiskach rzemieślniczych, kupieckich i inteligenckich. W 1968 organ prasowy SD- Kurier Polski, włączył się w akcję, która obecnie określana jest jako antysemicka nagonka.
Pomimo mocnego nacisku partia pozostała jedną z nielicznych w bloku wschodnim partii niemarksistowskich i postrzegana była jako swoisty azyl myśli demokratycznej. Współpracowała z czechosłowacką "Partią Socjaldemokratyczną" oraz z enerdowską Liberalno-Demokratyczną Partią Niemiec (LDPD).
W czasie przemian lat osiemdziesiątych Stronnictwo Demokratyczne coraz bardziej uniezależniało się od PZPR.
W 1981 na XII Kongresie Stronnictwa Demokratycznego SD przedstawiło propozycje powołania Trybunału Stanu, Trybunału Konstytucyjnego, Biura Rzecznika Praw Obywatelskich oraz przywrócenia Senatu. Zaproponowano także, aby rocznica uchwalenia Konstytucji 3 Maja stała się świętem państwowym (które wcześniej było "wewnętrznym" świętem Stronnictwa Demokratycznego). Po ogłoszeniu stanu wojennego Stronnictwo Demokratyczne przystąpiło do PRON, przewodniczący partii Edward Kowalczyk był wówczas wicepremierem w rządzie Jaruzelskiego.
[edytuj] Związek Młodzieży Demokratycznej i Młodzi Demokraci
W 1980 roku studenci UJ, Stefan Bieliński, Zbigniew Grzyb i Adam Zyzman utworzyli Akademicki Klub Demokratyczny, który w lutym 1981 roku, na ogólnopolskim zjeździe młodzieży przekształcił się w Związek Młodzieży Demokratycznej. Po wprowadzeniu stanu wojennego, uznany za organizację wrogą został zdelegalizowany. Członkowie rozbitego ZMD od początku stanu wojennego włączyli się w kolportaż antytotalitarnej "bibuły", nawiązano również współpracę z innymi "podziemnymi" organizacjami.
Na "powierzchni" b. członkowie ZMD działali w ramach Kół Młodych Demokratów, które następnie połączyły się i powołały Krajową Radę Młodych Demokratów. Przewodniczącymi KRMD byli: Zbigniew Sawicki, Zbigniew Grzyb, a potem Mirosław Koźliński.
Młodzi Demokraci nie zapomnieli o swoich ideałach. Dzięki ich staraniom w 1989 roku, razem z NSZZ "Solidarność" reaktywowano również Związek Młodzieży Demokratycznej, w oparciu o statut z 1981 roku. Pierwszym Przewodniczącym nowej Krajowej Rady ZMD został Zbigniew Grzyb. Związek Młodzieży Demokratycznej działa do dnia dzisiejszego.
W dniu 1 kwietnia 2006 byli członkowie ZMD i Młodych Demokratów powołali stowarzyszenie "Polscy Wolni Demokraci". Pierwszy Kongres PWD odbył się w dniu 9 września 2006 r.
[edytuj] Okrągły Stół i Sejm Kontraktowy
W myśl ustaleń Okrągłego Stołu w wyborach do "Sejmu kontraktowego" w 1989 roku Stronnictwu przyznano 27 mandatów poselskich. Po niepowodzeniu misji utworzenia rządu przez Czesława Kiszczaka SD zawiązało koalicję z "Solidarnością" i ZSL i współtworzyło pierwszy demokratyczny rząd Tadeusza Mazowieckiego, przez co PZPR znalazło się w mniejszości i straciło kierowniczą rolę w państwie. Z ramienia Stronnictwa w rządzie zasiedli wówczas prof. Jan Janowski (wicepremier i kierownik Urzędu Postępu Naukowo-Technicznego i Wdrożeń), Aleksander Mackiewicz (minister rynku wewnętrznego) i Marek Kucharski (minister odpowiedzialny za stworzenie resortu łączności). Wicemarszałkiem sejmu reprezentującym Stronnictwo Demokratyczne została Teresa Dobielińska-Eliszewska. W tym samym roku, na wniosek Klubu Poselskiego SD przywrócono tradycyjną nazwę Państwa Polskiego – "Rzeczpospolita Polska". Rok później, również na wniosek SD, przywrócono przedwojenne godło państwowe.
[edytuj] III Rzeczpospolita
System wielopartyjny sprawił, że wielu aktywnych działaczy Stronnictwa przeszło do innych ugrupowań (między innymi Janusz Korwin-Mikke, Hanna Suchocka, Alicja Grześkowiak, Jacek Maziarski czy Jerzy Robert Nowak).
W wyborach do Sejmu w 1991 r. SD wzięło udział w koalicji z Unią Chrześcijańsko-Społeczną, uzyskując 1 mandat; posłem Stronnictwa został Jan Świtka.
Partia działa do dziś, choć na marginesie "wielkiej polityki". W 1996 r. Stronnictwo zawarło porozumienie wyborcze z Unią Wolności, co po wyborach w 1997 r. dało jej 2 mandaty w Sejmie III kadencji. SD czuło się jednak w tym związku "niedocenione", "odwdzięczając się" Unii przystąpieniem w wyborach w 2001 r. do koalicji wyborczej z SLD-UP - w czego wyniku zasiadł w Sejmie już tylko jeden przedstawiciel tej partii, a był to ówczesny prezes partii, Jan Klimek.
Od 2002 roku przewodniczącym SD był Andrzej Arendarski (zrezygnował 2 grudnia 2006). W 2005 Stronnictwo Demokratyczne było inicjatorem i współtwórcą Komitetu Wyborczego Centrum tworzonego przez SD, Partię Centrum, Inicjatywę dla Polski, Zjednoczenie Chrześcijańsko-Narodowe, Wspólnotę Samorządową i wiele innych organizacji społecznych, zawodowych i gospodarczych, wspólnie startujących w wyborach do parlamentu w 2005, deklarujących powyborcze zjednoczenie i popierających kandydaturę prof. Zbigniewa Religi na urząd Prezydenta RP.
[edytuj] Program
Trudno jednoznacznie sklasyfikować tę partię, ale jest to ugrupowanie centrolewicowe bądź też centrowe.
[edytuj] Prezesi Centralnego Komitetu Stronnictwa Demokratycznego (od 1944)
- Wincenty Rzymowski 1944 - 1949
- Wacław Barcikowski 1949 - 1956
- Stanisław Kulczyński 1956 - 1969
- Zygmunt Moskwa 1969 - 1973
- Andrzej Benesz 1973 - 1976
- Tadeusz Witold Młyńczak 1976 - 1981
- Edward Kowalczyk 1981 - 1985
- Tadeusz Witold Młyńczak 1985 - 1989
- Jerzy Jóźwiak 1989 - 1990
- Aleksander Mackiewicz 1990 - 1991
- Zbigniew Adamczyk 1991 -
- Jan Janowski 1993 - 1998
- Jan Klimek 1998 - 2002
- Andrzej Arendarski 2002 - 2006
- Krzysztof Góralczyk 2006 - (p.o. prezesa)
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
| Graczyk: Wałęsie przypisano pseudonim "Bolek" |
|
Oficer SB Edward Graczyk zeznał w IPN, że nie dostawał "żadnych pokwitowań" od Lecha Wałęsy. Zarazem zeznał: "W dokumentach, które sporządzałem, L.W. (dane osobowe zanonimizowano) był przypisany pseudonim Bolek".
|
| Zamówili samochody w policyjnych barwach |
|
Warszawskiej straży miejskiej może dojść nowe zajęcie - malowanie samochodów. Swoich. Bo strażnicy zamówili 37 nowych aut w barwach zastrzeżonych... dla policji.
|
| Rosjanie nie zoorganizują konkursu o NATO |
|
Działający na Ukrainie rosyjski operator telefonii komórkowej Beeline nie będzie popularyzatorem NATO wśród Ukraińców.
|
| Jak nie będzie odszkodowań - pójdą do sądu |
|
Pełnomocnicy rodzin górników poległych 16 grudnia 1981 r. podczas pacyfikacji kopalni "Wujek" zapowiadają, że jeśli nie uda im się zawrzeć ugód z państwem ws. przyrzeczonych rodzinom odszkodowań, wystąpią w tej sprawie na drogę sądową.
|
| Ryszard Niemczyk skazany na 25 lat więzienia |
|
Jeden z najgroźniejszych polskich gangsterów Ryszard Niemczyk, ps. Rzeźnik, jest już ostatecznie skazany na 25 lat więzienia, m.in. za udział w zabójstwie szefa gangu pruszkowskiego Andrzeja Kolikowskiego, ps. Pershing.
|