Sonet
Z Wikipedii
Sonet, to kunsztowna kompozycja poetyckiego utworu literackiego, która złożona jest z 14 wersów zgrupowanych w dwóch czterowierszach (tetrastychach), rymowanych zwykle abba abba i dwóch trójwierszach (tercynach). Pierwsza zwrotka zwykle opisuje temat, druga odnosi go do podmiotu wiersza, a tercyny zawierają refleksję na jego temat.
Forma ta ukształtowana została we Włoszech w XIII-XIV wieku na podstawie wzorów z poezji ludowej, głównie w twórczości Dantego Alighieri i Francesco Petrarki. Twórcą sonetu jest poeta szkoły sycylijskiej Iacopo (Giacomo) da Lentini.
W XV-XVI w. sonet upowszechnił się w całej Europie, stając się jedną z głównych form literackich odrodzenia, zwłaszcza w poezji francuskiej, np. Pierre'a Ronsarda i Joachima du Bellaya. W Hiszpanii sonety pisali m.in.: Juan Boscán Almogaver, Garcilaso de la Vega, w Portugalii: Luís Vaz de Camões, w Anglii - Philip Sidney, Edmund Spenser, William Szekspir.
W odmianie włoskiej sonetu dwie ostatnie zwrotki mają rymy podwójne (cdd cdc, cdc dcd itp.) tak ułożone, by nie można ich było zamienić na czterowiersz i dwuwiersz. W odmianie francuskiej, zapoczątkowanej w XVI wieku przez C. Marota, przy zachowaniu układu graficznego dwóch ostatnich zwrotek ich rymy układają się w czterowiersz i dwuwiersz (np. cdc dee). W odmianie angielskiej (sonet szekspirowski) wprowadzony został wizualny podział na trzy czterowierszowe zwrotki i jedną dwuwierszową oraz zmieniony został układ rymów w początkowych czterowierszach (abab cdcd efef gg).
Pierwsze sonety w poezji polskiej (Mikołaj Sęp Szarzyński) nawiązywały do wzorów francuskich, dopiero w XVII wieku ustaliła się ostatecznie włoska forma sonetu (Andrzej Morsztyn).
Powtórny rozkwit sonetu jako gatunku miał miejsce w romantyzmie (William Wordsworth, John Keats, Aleksander Puszkin, Heinrich Heine, Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki). Bogatą twórczość sonetową przyniósł francuski parnasizm (Charles Baudelaire), w Polsce - Adam Asnyk, Maria Konopnicka, Felicjan Faleński. Formę tę ceniono także w okresie modernizmu i Młodej Polski (Jan Kasprowicz, Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Leopold Staff). Najwięcej sonetów na świecie, według Księgi Rekordów Guinnessa, napisał polski poeta Jan Stanisław Skorupski.
Zobacz też: przegląd zagadnień z zakresu literatury.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Sonet w Nieszufladzie
- Sonet w PoeWiki
| Małysz buduje w Wiśle nowy dom |
|
Wścibscy turyści nie będą już zaglądać do salonu Adama Małysza. Jak dowiedziała się Gazetacodzienna.pl, trwa już budowa nowego domu Małysza w Wiśle-Głębcach. Skoczek będzie mieszkał bliżej rodziców, babci, teściów i swoich byłych trenerów.
|
| Przetarg na dzierżawę szpitala w Blachowni rozstrzygnięty |
|
"Prywatna Przychodnia Lekarska C. Skrzypczyński", prowadząca działalność w Opolu i Koszęcinie, wygrała przetarg na dzierżawę Szpitala Powiatowego w Blachowni (Śląskie) - poinformowała rzeczniczka Starostwa Powiatowego w Częstochowie Grażyna Folaron.
|
| Ostrzegają przed śmiercionośnym czadem |
|
Straż pożarna apeluje do mieszkańców powiatu średzkiego o zachowanie ostrożności przy eksploatacji urządzeń grzewczych.
|
| Lewica przyjęła program na wybory do PE |
|
Liderzy europejskich partii socjaldemokratycznych, w tym m.in. szef SLD Grzegorz Napieralski, przyjęli w Madrycie nowy program Partii Europejskich Socjalistów i zainaugurowali kampanię przed wyborami do Parlamentu Europejskiego.
|
| 300 Polaków nie może opuścić Tajlandii |
|
Z powodu blokady lotnisk w Bangkoku około 300 Polaków nie może opuścić Tajlandii - poinformowało MSZ. Polacy - jak podaje resort - są bezpieczni, mogą liczyć na wsparcie ambasady.
|