Republika
Z Wikipedii
Republika (łac. res publica - dosł. rzeczpospolita) - zgodnie z współczesną definicją ustrój polityczny, w którym władza jest sprawowana przez organ wyłoniony w wyniku wyborów na określony czas.
W republice występują różne systemy rządów, zależnie od organu sprawującego władzę, którym może być:
- prezydent wybierany na określony czas, z ograniczoną (albo z nieograniczoną) możliwością ponownego wyboru; prezydent może być odpowiedzialny przed innym organem państwa, albo przed Historią;
- rząd odpowiedzialny przed parlamentem lub przed prezydentem;
Z uznaniem (albo nieuznaniem) danego państwa za republikę istnieją poważne problemy za względu na liczne historyczne definicje. Pod pojęciem republiki rozumiano kiedyś:
I Państwo o ustroju niemonarchicznym. Stanowisko to podzielali Machiavelli i Monteskiusz. Sam Monteskiusz dzielił republiki na demokratyczne i arystokratyczne.
II Państwo, czyli wspólnotę zjednoczoną prawem i wspólnym pożytkiem jak pisał Jean Bodin. Uważał on monarchię za najlepszą republikę.
III Państwo o ustroju mieszanym łączącym cechy monarchii, arystokracji i demokracji.
Ostatnia definicja szczególnie popularna była wśród polskich autorów wzorujących się na stoikach rzymskich. Powodem tego jest nazywanie monarchii Królestwa Polskiego rzeczpospolitą, czyli republiką.
Systemy totalitarne określają często państwo jako republikę, a nawet republikę demokratyczną, chociaż władza jest tam sprawowana przez dyktatora, oligarchię lub monopartię.
Niektóre państwa są określane jako republika bananowa.
[edytuj] Historia
- W starożytności w Atenach występowała forma rządów określana obecnie jako republikańska, jednak Grecy nie stosowali takiego określenia.
- V-I wiek p.n.e. - Republika Rzymska
- w Średniowieczu - miejskie republiki w Italii lub ruska Republika Nowogrodzka.
- XV-XVIII wiek - w Polsce Rzeczpospolita Obojga Narodów była formalnie monarchią.
- XVIII wiek - USA i Francja zostały republikami.
- XIX wiek - republiki powstały w Ameryce Łacińskiej.
- 1815-1846 - Rzeczpospolita Krakowska.
- XX wiek - liczne republiki w Europie, Azji i Afryce.
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
| Spalarnia na "tak", czy na "nie"? |
|
Miejska spółka Krakowski Holding Komunalny, która będzie budować spalarnię śmieci współfinansowaną ze środków unijnych, rozpoczyna konsultacje społeczne z mieszkańcami terenów, na których inwestycja może zostać zbudowana. Wielu z nich sprzeciwia się lokalizacji zakładu w ich sąsiedztwie.
|
| 120 mln zł na remonty wrocławskich ulic |
|
Prawie 120 mln zł będzie kosztowała przebudowa dwóch ulic w południowej części Wrocławia. Po remoncie trasy wejdą w skład tzw. programu Tramwaj Plus, który będzie komunikował miasto m.in. z planowanym stadionem na EURO 2012.
|
| Nowe i lepsze automaty na bilety |
|
Do końca roku w Warszawie zostanie zainstalowanych 50 automatów biletowych. Staną głównie na stacjach metra - poinformował rzecznik ZTM Igor Krajnow. W przyszłym roku mają pojawić się także na dworcach kolejowych, dużych pętlach i parkingach "Parkuj i Jedź".
|
| Otyli mają prawo do dwóch miejsc w samolocie |
|
Sąd Najwyższy Kanady orzekł, że otyli ludzie mają prawo do dwóch miejsc w samolotach w cenie jednego na lotach krajowych.
|
| Policja zatrzymała członków grupy "sieradzkiej" |
|
Czterech mężczyzn podejrzanych o udział w grupie przestępczej wyłudzającej odszkodowania komunikacyjne zatrzymali policjanci z Centralnego Biura Śledczego.
|