Portal:Dinozaury
Z Wikipedii
Dinozaury w polskiej Wikipedii
Niniejsza strona stanowi WikiPortal dla wszystkich osób zainteresowanych dinozaurami. Ma on za zadanie ułatwić autorom i czytelnikom dostęp do najciekawszych artykułów związanych z tymi interesującymi gadami ery mezozoicznej.
Osoby zainteresowane lekturą i rozwijaniem artykułów o dinozaurach zapraszamy na strony:
Wszelkie sprawy dotyczące działalności tego portalu omawiane są na stronie jego dyskusji.
Artykuł miesiąca
Afrowenator (Afrovenator abakensis) – dwunożny, mięsożerny teropod z rodziny megalozaurów; jest uznawany za bazalnego przedstawiciela tej rodziny. Nazwa rodzajowa oznacza "afrykański myśliwy". Epitet gatunkowy odnosi się do In Abaka, tuareskiej nazwy regionu Nigru, w którym odnaleziono skamieniałości.
Żył w okresie wczesnej kredy (131-121 mln lat temu) na terenach północnej Afryki. Jego szczątki znaleziono w formacji Tiourarén w Agadez w Nigrze w 1994 r. Teropod ten znany jest z pojedynczego, ale prawie kompletnego szkieletu z wyróżniającymi się: czaszką (bez żuchwy), częścią kręgosłupa, "rękami" (łapami przednimi) i kompletnymi tylnymi, prawie kompletną miednicą. Znajduje się na Uniwersytecie w Chicago.
Długość ciała do 9 m, ciężar ok. 2 t. Miał w swoich szczękach ok. 60 ostrych, zagiętych do tyłu zębów, przystosowanych do wyrywania kawałów mięsa, każdy ok. 5 cm długości.
Większość współczesnych analiz umieszcza afrowenatora w rodzinie megalozaurów. Badania z 2002 r. umieściły afrowenatora w bazalnych (pierwotnych) megalozaurach.
Zobacz też...
Artykuły ważne dla osób zainteresowanych dinozaurami:
paleontologia – geologia – tabela stratygraficzna – ewolucja – gady – era mezozoiczna – wymieranie kredowe
Paleontolodzy: Halszka Osmólska, Robert Bakker – José Bonaparte – Barnum Brown – Edward Drinker Cope – Jerzy Dzik – John Bell Hatcher – Zofia Kielan-Jaworowska – Gideon Mantell – Othniel Charles Marsh – Hermann von Meyer – Henry Fairfield Osborn – Karol Sabath
Ciekawostki
Czy wiesz, że...
- najwyższym dinozaurem był zauroposejdon - osiągał wysokość do 18,5 m?
- najdłuższym dinozaurem był argentynozaur - osiągał długość do 40 m?
- największym lądowym drapieżnikiem wszech czasów był spinozaur - osiągał długość do 17 m, wysokość do 7 m oraz wagę 8-9 ton?
- najmniejszym dinozaurem był epidendrozaur - osiągał 12-15 cm długości, 5 cm wysokości i ważył ok. 100 g?
- prawdopodobnie stegozaur posiadał dwa równoległe ośrodki "mózgowe": właściwy mózg w czaszce i coś w rodzaju centrum koordynacyjnego w pokaźnej komorze zlokalizowanej w odcinku miedniczym?
- niektóre ankylozaury miały ogon zakończony kostną maczugą, ważącą do ok. 40 kg?
- pierwszymi dinozaurami były herrerazaury - żyły 228-225 mln lat temu?
- citipati była pokryta zaawansowanym upierzeniem i posiadała szerokie i obszerne skrzydła?
Kategorie artykułów
Kategoria główna: Dinozaury
Według systematyki:
Według okresu występowania: Dinozaury triasu – Dinozaury jury – Dinozaury kredy
Według położenia geograficznego: Dinozaury Afryki – Dinozaury Ameryki Południowej – Dinozaury Ameryki Północnej – Dinozaury Australii – Dinozaury Azji – Dinozaury Europy – Dinozaury Indii i Madagaskaru
Artykuły do rozwinięcia
Część artykułów o dinozaurach znajduje się w stanie zalążkowym. Posiadają szablon {{Dinozaur stub}} i są zgrupowane w kategorii:
Oto niektóre z nich: abelizaur, agrozaur, alioram, ankylozaury, anserimim, argentynozaur, awimim, bahariazaur, borogowia, celurozaury, cerapody, ceratopsy, deinonych, diplodoki, driozaur, dromeozaur, gallimim, gorgozaur, hadrozaur, heterodontozaur, hipsylofodony, iguanodony, karcharodontozaury, katartezaura, labokania, liaoningozaur, masospondyle, minmi, nodozaur, ornitodesm, owiraptor, owiraptorozaury, pachycefalozaury, protoceratopsy, prozaurolof, rahonavis, saltazaur, scelidozaur, sinornitoid, sinraptor, spinozaury, tenontozaur, tetanury, tornieria, trachodon, unenlagia, wulkanodon, zaurofaganaks, zaurornitolest
Propozycje nowych artykułów
Propozycje nowych artykułów o dinozaurach znajdują się na bieżąco aktualizowanej stronie:
Oto niektóre z nich: awerostry, deinoncheiry, dinozaury w kulturze masowej, neoceratozaury, neoteropody, owiraptorokształtne
Dinozaury w siostrzanych projektach
| Dinozaury na Wikispecies | Dinozaury na Wikicommons |
| Katalog gatunków | Grafiki |
 |
 |
| Żerował na rodzinach zmarłych |
|
Za wyłudzanie pieniędzy od rodzin zmarłych odpowie przed bielskim sądem Bogusław W., który prowadził prosektorium w szpitalu w Bystrej koło Bielska-Białej. Grozi mu osiem lat więzienia.
|
| Żerował na rodzinach zmarłych |
|
Za wyłudzanie pieniędzy od rodzin zmarłych odpowie przed bielskim sądem Bogusław W., który prowadził prosektorium w szpitalu w Bystrej koło Bielska-Białej. Grozi mu osiem lat więzienia.
|
| Kraków dba o chorych na serce |
|
Rynek Główny, dworce PKP i PKS, lotnisko w Balicach - to tylko niektóre z miejsc w Krakowie, gdzie w ciągu najbliższych tygodni zamontowane zostaną automatyczne defibrylatory. Do końca roku ma ich być piętnaście.
|
| Policja zatrzymała 17-letniego zabójcę |
|
Po miesiącu od popełnienia zbrodni policja zatrzymała 17-latka, który nieumyślnie zabił 43-letniego mężczyznę, a jego ciało zostawił w przydrożnym rowie. Zabójca nie będzie odpowiadał jak dorosły.
|
| Musimy uniknąć "efektu domina" na Ukrainie |
|
Unia Europejska musi zapobiec "efektowi domina" kryzysu gruzińskiego na Ukrainie - wezwał niemiecki eurodeputowany CDU Elmar Brok, który rano wrócił z Gruzji.
|