Portal:Biologia/Szablony
Z Wikipedii
| Edycja portalu biologicznego |
|
|
|---|---|---|
|
Aby edytować stronę Portalu:Biologia skorzystaj z zebranych tu szablonów (podstron Portalu). Linki służące do edycji poszczególnych sekcji tej strony zostały zastąpione linkami do edycji podstron. Można też edytować je bezpośrednio:
Co i kiedy:
Przed wprowadzeniem zmian warto sprawdzić kiedy dokonano ostatniej aktualizacji.
Poprzednią zawartość szablonu archiwizujemy w jego dyskusji, tam też zgłaszamy i przygotowujemy propozycje kolejnych wersji. |
Artykuł na medal
Grzybienie białe (nenufar, lilia wodna) (Nymphaea alba L.) - gatunek byliny z rodziny grzybieniowatych Nymphaeaceae. Jeden z około 50 gatunków z rodzaju Nymphaea. W stanie dzikim występuje w niemal całej Europie aż po Ural, w północnej Afryce i na Kaukazie, na Bliskim Wschodzie i dalej w kierunku wschodnim po Kaszmir. Uprawiany w innych częściach świata o klimacie umiarkowanym, zdziczały w Australii i Nowej Zelandii. W Polsce pospolity na niżu w naturze, nierzadki także w uprawie; w stawach i oczkach wodnych.
W naturze często tworzy mieszańce z grzybieniami północnymi = Nymphaea x borealis Camus.
Roślina dość zmienna, co wiąże się ze zróżnicowanym składem genowym roślin w poszczególnych populacjach (2n = 48, 64, 84, 96, 105, 112).
Malownicze kwiaty grzybieni są nierzadkim motywem malarskim. Najsłynniejszą serię obrazów poświęcił tym kwiatom Claude Monet. Uwiecznił on "lilie wodne", które przez 43 lata uprawiał w Giverny pod Paryżem w cyklu obrazów o tytule Nenufary (Les Nymphéas).
Przeczytaj cały artykuł...
Więcej artykułów na medal
Dobry artykuł
Ferokaktus (Ferocactus N. Lord Britton & J.N. Rose; z łac. ferus – dziki i cactus – kaktus) – rodzaj roślin z rodziny kaktusowatych. Są to kuliste, z wiekiem walcowate sukulenty łodygowe, przy czym należą do nich największe, obok przedstawicieli rodzaju Echinocactus, kaktusy tego typu. Dotychczas opisano 35–40 gatunków (różnice związane są z różnym ujmowaniem pozycji systematycznej poszczególnych taksonów). Często uprawiane są jako rośliny ozdobne, w warunkach polskich hodowane jako doniczkowe. Niektóre gatunki bywają używane jako składniki potraw. Rosną na obszarach pustynnych Meksyku i Stanów Zjednoczonych. Ze względu na nadmierną eksploatację stanowisk naturalnych wiele gatunków jest zagrożonych i objętych ochroną. Nazwę naukową zawdzięczają silnym cierniom nadającym tym roślinom dziki i drapieżny wygląd.
Faza diploidalna ferokaktusów zawiera 22 chromosomy w komórkach. Nie stwierdzono form poliploidalnych.
Owoce ferokaktusów są rzadko spożywane, mimo że są soczyste. Limes de biznaga lub Tuna de biznaga to nazwy potrawy z owoców.
W okresach suszy soczysty miąższ ferokaktusów ratował bydło i ludzi, stając się źródłem niezbędnej do przetrwania wody. Ciernie ferokaktusów są wykorzystywane przez Indian jako haczyki wędkarskie, gwoździe, wykałaczki, szpilki, itp.
Przeczytaj więcej o ferokaktusach
Grafika na medal
Kącik botaniczny
Rdest (Polygonum L.) jest rodzajem roślin należących do rodziny rdestowatych. Rośliny zaliczane do tego rodzaju mają bardzo zmienny wygląd, od roślin jednorocznych nie przekraczających 5 cm wysokości, przez 3-4 metrowe byliny, po zdrewniałe winorośle oplatające 20-30 metrowe drzewa.
Niektóre gatunki, w tym rdest wężownik, to rośliny lecznicze. Mieszanki ziołowe z dodatkiem kłącza wężownika stosowane są między innymi do płukania jamy ustnej i gardła, przy zapaleniu śluzówek, anginie i pleśniawkach. Jego odmiany są także cenionymi roślinami ozdobnymi.
Ciekawym przedstawicielem tego rodzaju jest rdest ziemnowodny, który wykształca dwie formy: wodną i lądową. Forma wodna występuje przeważnie na niżu w wodach stojących lub na łąkach okresowo podmokłych. Forma ziemna rośnie w szuwarach, rowach, na wilgotnych polach i siedliskach ruderalnych, preferuje gliniaste i wilgotne gleby nizinne.
Sylwetka badacza
Nikołaj Michajłowicz Przewalski (ros. Николай Михайлович Пржевальский) (ur. 12 kwietnia 1839 w Kimborowie koło Smoleńska - zm. 1 listopada 1888 w Karakoł) - rosyjski geograf, generał, badacz środkowej i wschodniej Azji. Członek Rosyjskiego Towarzystwa Geograficznego od 1864, od 1878 członek honorowy Petersburskiej Akademii Nauk.
Przemierzył łącznie ponad 33 tys. km, publikuąc książkowe relacje ze swoich wypraw, gromadząc wraz ze współpracownikami wielką kolekcję fauny (7,5 tys. eksponatów) i flory (16 tys. eksponatów), w tym ponad 200 nowych gatunków. Jednym z ważniejszych zadań tych ekspedycji było sporządzanie map i chociaż uznano je później za niezbyt staranne, to były to pierwsze mapy tych obszarów dostępne Europie. Największe znaczenie w jego badaniach przyrodniczych miało odkrycie gatunku dzikiego konia stepowego, nazwanego koniem Przewalskiego. Na jego cześć przemianowano miejscowość Karakoł, gdzie zmarł, na Przewalsk. Nazwa ta obowiązywała w latach 1889-1921 i 1939-1991. Za swoje zasługi odznaczony za życia honorowymi medalami naukowymi rosyjskimi i międzynarodowymi, przyjęty do rosyjskiej Akademii Nauk (1878) oraz awansowany na generała-majora (1886).
Parki narodowe
Park Narodowy Gór Stołowych, utworzony w 1993 r., jest jednym z 23 parków narodowych na terenie Polski. Jest on położony na terenie Sudetów Środkowych na płn.- zach. Ziemi Kłodzkiej, przy granicy polsko-czeskiej. Górami Stołowymi nazywana jest znajdująca się na terytorium Polski pd.- zach. część rozległej, piaskowcowej płyty wypełniającej nieckę śródsudecką, pomiędzy Karkonoszami, a Górami Bystrzyckimi i Orlickimi. Czeski jej fragment nosi nazwę Broumovska Vrchovina i również objęty jest ochroną.
Indiana Dunes National Lakeshore - Wydmy Indiany, park narodowy nad jeziorem Michigan, położony 80 km na południowy wschód od Chicago (Indiana) na wydmach jeziora Michigan, wzdłuż jego południowego brzegu, pomiędzy Michigan City na wschodzie i Gary na zachodzie. Powstał w w 1966 roku jako odpowiedź na nasilającą się industrializację okolic jeziora.
Park Narodowy Etosha - położony w Namibii - zajmuje powierzchnię 22270 km². Jest to jeden z największych parków narodowych na świecie. Został proklamowany jako rezerwat zwierzyny przez niemieckiego gubernatora von Lindenquist’a w 1907 roku.
Zobacz też
- Ochrona przyrody w Polsce
- Parki narodowe w Polsce
- Parki narodowe Europy
- Parki narodowe Ameryki Północnej
Pory roku
Aktualnie przypada okres fenologicznej póżnej jesieni. Liście drzew zmieniają kolor, by w końcu opaść przed zimą, a najgrubsze części zielone roślin ulegają zdrewnieniu. Rośliny wieloletnie gromadzą substancje zapasowe w korzeniach, a jednoroczne usychają starając się przedtem różnymi metodami doprowadzić do rozproszenia nasion.
Ciekawostki
Ciekawostki ze świata zwierząt:
- ...pisklęta czubacza hełmiastego już po kilku godzinach po wykluciu potrafią nieźle latać?
- ...krowy morskie nazywano dawniej syrenami?
- ...wydry morskie owijają się wodorostami, żeby w czasie snu nie odpłynąć wraz z prądem?
- ...ptaki odżywiające się rybami, połykają je głową do przodu, żeby nie utknęły im w gardle?
- ...kormorany przynoszą swoim młodym wodę w dziobie?
- ...gołębie nie muszą odchylać głowy do tyłu pijąc wodę? Zasysają ją dziobem.
Kącik zoologiczny
.jpg)
Kruk (Corvus corax) - duży ptak osiadły z rodziny krukowatych zamieszkujący w zależności od podgatunku:
- Corvus corax corax - Eurazja od Półwyspu Skandynawskiego, Wysp Brytyjskich i wschodniej Francji po Lenę (między Jenisejem a Leną oraz wokół Bajkału współwystępuje z C. c. kamtschaticus). Na południu granicę zasięgu stanowią Pireneje, Półwysep Apeniński, Półwysep Bałkański oraz północno-wschodnia Azja Mniejsza, Zakaukazie, północny Iran, środkowa Wołga oraz południowy Ural i Kazachstan. Współwystępuje z C. c. hispanus na Sardynii oraz prawdopodobnie na Korsyce i Sycylii. W Polsce szeroko rozpowszechniony, ale niezbyt liczny ptak lęgowy; jego liczebność jednak wzrasta.
- Corvus corax hispanus - Półwysep Iberyjski, Baleary i (wraz z C. c. corax) Sardynia
- Corvus corax laurencei (syn. C. c. subcorax) - wschodnia Grecja, Cypr, Turcja, Lewant, Mezopotamia, Iran i tereny od dolnej Wołgi i Zakaukazia po wschodni Kazachstan, Sinkiang, Afganistan, Pakistan i północno-zachodnie Indie
- Corvus corax tingitanus - północna Afryka
- Corvus corax canariensis - Wyspy Kanaryjskie
- Corvus corax varius - Islandia i Wyspy Owcze
- Corvus corax principalis - północna i wschodnia część Ameryki Północnej i Grenlandia
- Corvus corax kamtschaticus - wschodnia Syberia i Kamczatka oraz Mongolia, północna Mandżuria, dorzecze Amuru i Hokkaido. Między Leną i Jenisejem współwystępuje z C. c. corax.
- Corvus corax tibetanus - góry Azji Środkowej od Tien-Szanu po Pamir
- Corvus corax sinuatus - od Gór Skalistych po Nikaraguę.
Człowiek i medycyna
Antybiotyki (z greki anti - przeciw, bios - życie) - związki chemiczne - naturalne, wytwarzane przez drobnoustroje, ale także syntetyczne, produkowane przez człowieka, które są stosowane w lecznictwie jako leki przeciwdziałające infekcjom wywoływanym przez drobnoustroje (najczęściej bakterie, ale także grzyby i pierwotniaki; wbrew powszechnemu mniemaniu antybiotyki nie przeciwdziałają wirusom). Bywają także używane profilaktycznie w zapobieganiu zakażeniom bakteryjnym w przypadku osłabienia odporności, np. neutropenii, a także w profilaktyce bakteryjnego zapalenia wsierdzia.
Artykuły
Artykuły wybrane:
anatomia - antropologia - hydrobiologia - biochemia - biofizyka - bioinformatyka - biomatematyka - biotechnologia - botanika - cytologia - ekologia - etologia - ewolucja - fitopatologia - fizjologia - genetyka - mikrobiologia
Kategorie artykułów
- Zwierzęta: Gąbki, Mięczaki, Nicienie, Płazińce, Stawonogi, Strunowce,
- Rośliny: Okrytonasienne, Nagonasienne, Paprotniki, Skrzypy, Widłaki, Mchy, Wątrobowce, Glewiki, Zielenice, Krasnorosty
- Protisty: Brunatnice,
- Grzyby: Porosty, Podstawczaki, Workowce
Anatomia, Biochemia, Biolodzy, Biologia komórki, Biologia molekularna, Botanika, Ekologia, Ewolucja, Fizjologia, Genetyka, Immunologia, Kynologia, Mikrobiologia, Ochrona przyrody, Rolnictwo, Zoologia
Chcesz pomóc?
Jeśli chcesz współtworzyć portal biologiczny, budując przy tym i rozszerzając zasoby polskiej Wikipedii, pomóż nam opisać lub rozwinąć poniższe terminy.
- tutaj znajdziesz propozycje tematów
- brakujące:
- do poszerzenia: acydotrofizm - genom człowieka - łupież - preparat - szlak metaboliczny
- z ekologii: ochrona środowiska naturalnego
- z genetyki: alloploidy - białka receptorowe - dobór genetyczny - dobór osobniczy
- zwierzęta: błyszczek elegancik - drzewica białolica - gęś domowa - gidran - linzang cętkowany - mroczek późny - zając polarny
- rośliny: czerwiec - brezylka - kawa kongijska - kosaciec żółty - lepnica Schafta - uprawa zachowawcza
- do weryfikacji: ameby - Anonconotus alpinus - Carl Woese - lupulina
Jeśli chcesz opisać takson rośliny
zrób to wg wzoru Wikipedia:Standardy artykułów/roślina.
Opisując poszczególne taksony posługuj się szablonami umieszczonymi tutaj.
Zalążki
Szablony do oznaczania krótkich, zalążkowych artykułów: {{stub}}
Strona główna
Aby edytować stronę główną wikiportalu edytuj szablony zebrane na stronie: Portal:Biologia/Szablony
Wikiprojekty
WikiProjekty związane z biologią:
- Przenoszenie list do tablic
- Wikiprojekt Botanika
- Wikiprojekt Dinozaury
- Wikiprojekt Kynologia
- Wikiprojekt Medycyna
- Wikiprojekt Paleontologia
- Wikiprojekt Zoologia
Zadania w WikiFaktorii:
- Zadbaj o jak największą różnorodność gatunków.
- Pobaw się w obrazkizację ilustrując biologiczne artykuły.
- Dodaj nową cegiełkę w biologicznym dziale biblioteki.
- Narysuj mapę zasięgu gatunku.
- Wiele artykułów czeka na infoboksy z opisem systematyki.
Wikibooks i Wikiźródła
|
Materiały biologiczne dostępne na stronach Wikibooks: |
Dokument historyczny dostępny w Wikiźródłach: |
Portale
 |
| W Szamotułach pożegnano ppłk. Maksymiliana Ciężkiego |
|
Kilkaset osób pożegnało na cmentarzu parafialnym w Szamotułach (Wielkopolskie) ppłk. Maksymiliana Ciężkiego (1898-1951), prekursora sukcesu polskich kryptologów, którzy złamali szyfr Enigmy. W centrum Szamotuł odsłonięto pomnik upamiętniający osobę ppłk. Ciężkiego.
|
| Nowy sposób szukania pracy |
|
Nowy sposób szukania pracy przez francuskich bezrobotnych. Ich "Curriculum Vitae" będą załączane do sprzedawanych w supermarketach butelek wody mineralnej. Ten nietypowy eksperyment ma ruszyć za dwa tygodnie w Alzacji.
|
| Rozpoczyna się Kampania Białej Wstążki |
|
Do noszenia białej wstążki, jako symbolu sprzeciwu wobec przemocy stosowanej przez mężczyzn wobec kobiet, zachęcają organizatorzy Kampanii Białej Wstążki, która rozpocznie się we wtorek.
|
| Powiat bydgoski: Śmierć pieszego |
|
Wczoraj w godzinach wieczornych w powiecie bydgoskim doszło do śmiertelnego wypadku. Na drodze zginął pieszy. Śledztwo prowadzone przez policjantów pod nadzorem prokuratora wyjaśni wszystkie okoliczności tego wypadku.
|
| Czechy: Zginęli polscy górnicy |
|
Trzech Polaków zginęło, a dwóch odniosło obrażenia, w wypadku w północnej części Belgii, do którego doszło na śliskiej drodze - podała w niedzielę belgijska telewizja VRT.
|