Monsun
Z Wikipedii
Monsun, muson, (z grec. zmienny) układ wiatrów, które zmieniają swój kierunek na przeciwny w zależności od pory roku.
Rozróżnia się:
- monsun letni (morski) z pogodą deszczową, związaną z niskim ciśnieniem nad lądem i wysokim nad morzem,
- monsun zimowy (lądowy) z pogodą suchą, spowodowaną wysokim ciśnieniem nad lądem i niskim nad morzem.
W monsunie letnim wiatr wieje z morza w stronę lądu, w monsunie zimowym - odwrotnie. Latem ląd nagrzewa się szybciej niż woda, co powoduje unoszenie się nagrzanego powietrza, a tym samym spadek ciśnienia. W związku z różnicą ciśnień między wodą a lądem pojawiają się gwałtowne wiatry wiejące znad morza w głąb lądu. Zimą niże tworzą się nad cieplejszymi wodami, co powoduje wianie monsunów od lądu w stronę morza (wiatry wieją z obszarów o wyższym ciśnieniu do obszarów o niższym ciśnieniu).
Monsuny tworzą się u południowych i wschodnich wybrzeży Azji. Monsun letni ma duże znaczenie w rolnictwie w Azji - pomaga nawadniać suche obszary w głębi kontynentu. Monsun letni jest wiatrem ciepłym i wilgotnym, a monsun zimowy jest wiatrem suchym, a zarazem zimnym.
Wiatr wiejący w ciepłej porze roku z oceanu na ląd jest to monsun letni. W półroczu letnim monsuny wieją z morza na ląd, w zimie z lądu nad morze. Powstają w wyniku dużych różnic temperatur, a w związku z tym ciśnienia między lądem a morzem. W okresie letnim ląd nagrzewa się bardziej niż morze. Nad lądem powstaje wskutek tego obszar obniżonego ciśnienia, powodujący spływ powietrza dołem z oceanu na ląd. Górą natomiast powietrze przemieszcza się w tym czasie w przeciwnym kierunku - z lądu na ocean.
W chłodnej porze roku ocean jest cieplejszy od lądu, co powoduje że wiatr wieje w przeciwnym kierunku - z lądu na ocean. Jest to monsun zimowy. Wiatr ten jest zwykle słabszy od monsunu letniego. Monsuny najsilniej rozwijają się w strefie południowych wybrzeży Azji. Jest to spowodowane wyjątkowo dużymi różnicami temperatury, jakie powstają pod wpływem olbrzymiego kontynentu Azji silnie nagrzanego latem, a oziębionego podczas zimy.
Monsun letni, występujący u wybrzeży Azji, niesie w głąb kontynentu wilgotne powietrze i powoduje obfite opady (pora deszczowa), warunkujące urodzaj na ogromnych obszarach (Indie, Chiny). Bardzo duże opady monsunowe powodują często katastrofalne powodzie, a brak opadów równie katastrofalne susze. W innych rejonach kuli ziemskiej monsuny są słabsze. Tam gdzie niże i wyże są mało stabilne i jedne nad drugimi nie mają wyraźnej przewagi sezonowej, np. w większej części Europy nie ma monsunów.
| Indie: "Drobny incydent" na lotnisku w Delhi |
|
Według indyjskiej policji na międzynarodowym lotnisku Indiry Gandhi w Delhi był to "drobny incydent", w którym nikt nie zginął.
|
| Statek ze 122 pasażerami uległ uszkodzeniu |
|
Pływający po Antarktyce statek pasażerski "Ushuaia" ze 122 pasażerami i członkami załogi na pokładzie uległ uszkodzeniu - ma przeciek paliwa i nabiera wody - poinformowały władze morskie Argentyny.
|
| Juszczenko obiecuje Europie rosyjski gaz |
|
Prezydent Ukrainy Wiktor Juszczenko zapewnił w wywiadzie dla AFP, że jego kraj zapłaci za import rosyjskiego gazu, i zagwarantował "bezpieczeństwo" tranzytu tego surowca do Europy.
|
| "Prezydent pochopnie chce jechać na szczyt UE" |
|
Minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski podkreślił, że tematyka przyszłotygoniowego posiedzenia Rady Europejskiej w Brukseli jest "wybitnie rządową", dlatego - jak ocenił - prezydent "pochopnie chce jechać" na ten szczyt.
|
| Bazy w Abchazji i Osetii Płd. gotowe na odparcie Gruzinów |
|
Rosyjskie bazy w Abchazji i Osetii Południowej są gotowe na odparcie każdego ataku ze strony Gruzji - oświadczył zastępca szefa Sztabu Generalnego sił zbrojnych Rosji generał Anatolij Nogowicyn w rozmowie z agencją ITAR-TASS.
|