Helsinki
Z Wikipedii
Współrzędne: 60°10' N 24°56' E
| Helsinki | |||
|
|||
 Panorama miasta |
|||
| Państwo |  Finlandia |
||
| Prowincja |  Finlandia Południowa |
||
| Powierzchnia | 186 km² | ||
| Położenie | 60° 10' N 24° 56' E |
||
| Wysokość | 25 m n.p.m. | ||
| Ludność (2006) • liczba ludności • gęstość • aglomeracja |
562 570 3024,6 os./km² 1 293 093 |
||
| Miasta partnerskie |  Kijów (Ukraina)
|
||
|
Położenie na mapie Finlandii
  Helsinki
|
|||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|||
| Strona internetowa | |||
Helsinki (fin. Helsinki, szw. Helsingfors, rus. Хе́льсинки) to stolica Finlandii i prowincji Uusimaa. Liczba mieszkańców 570 tys., aglomeracja - około 1, 2 mln. W skład zespołu miejskiego wchodzą: Espoo, Vantaa i Kauniainen. Są głównym ośrodkiem przemysłu, kultury i administracji. Port nad Zatoką Fińską. Uniwersytet założony w 1828 roku. W mieście znajduje się główny port lotniczy.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Na terenie dzisiejszych Helsinek już w XV wieku istniała niewielka osada. Właściwe miasto zostało założone w 1550 roku przez króla Gustawa Wazę. Stało się ważnym ośrodkiem handlu. W 1640 roku główne centrum miasta zostało przeniesione na obecne miejsce. Często niszczone przez Rosjan. W 1710 roku wybuchła niewielka epidemia. W XVIII wieku nastąpił przyspieszony rozwój miasta. W 1748 roku wybudowano twierdzę Suomenlinna. W 1809 Finlandia stała się częścią Rosji. W celu zmniejszenia wpływów szwedzkich w Finlandii Car chciał przenieść stolicę z Turku do Helsinek. Po wielkim pożarze w 1812 roku, miasto zostało stolicą kraju. Helsinki zaczęto rozbudowywać na wzór rosyjskiego Petersburga. W 1918r. Wtedy powstało mnóstwo instytucji i budynków klasycystycznych, rozwinął się przemysł. W 1870 roku zbudowano pierwszą linię kolejową. W 1918r. Helsinki stały się miejscem starć Fińskiej Wojny Domowej pomiędzy komunistami i ich przeciwnikami. W 1918 roku Helsinki stały się stolicą niepodległej Finlandii. Po II wojnie światowej nastąpił bardzo szybki rozwój miasta. W 1952 roku było gospodarzem letnich igrzysk olimpijskich. W 1972 roku podpisano tam traktat KBWE. Miasto stało się modne, a dziś jest jedną z 9 stolic kulturalnych Europy. Po krótkim kryzysie gospodarczym na początku lat 90. XX wieku, miasto powtórnie zaczęło się rozwijać.
[edytuj] Zabytki
W mieście znajduje się dzielnica Kruununhaka, gdzie znajdują się domy z XVI-XVII wieku, ocalałe z pożaru z 1812 roku.
[edytuj] Najważniejsze
- Senaatintori (plac senacki), z pomnikiem cara Rosji w centralnej części, zaprojektowany przez C.L. Engela w 1820 roku. Plac otacza mnóstwo budynków klasycystycznych.
- Yliopisto (uniwersytet) drugi w Finlandii, założony w 1828 roku
- Suomenlinna - twierdza wybudowana w 1748 roku przez Szwedów; teraz znajduje się w niej kilka muzeów.
- Linnanmäki - wesołe miasteczko z 1950 roku
- Pałac wybudowany na przedmieściach w 1550 roku
- Parlament z końca XIX wieku. Siedziba rządu Finlandii
- Teatr Narodowy z 1882 roku.
- Bank Narodowy z końca XIX wieku, największy w kraju
- Dworzec Kolejowy zaprojektowany w 1910 roku przez Eliela Saarinana
- Dom towarowy Stockmann z końca XIX wieku, gdzie znajduje się siedziba jednej z najstarszych firm Finlandii
- Pałac Prezydencki z końca XIX wieku
- Biblioteka Narodowa z 1828 roku
- Most Pitkäsilta z 1878 roku
- Obserwatorium astronomiczne zaprojektowane przez C.L. Engela w 1825 roku
- Teatr Szwedzki z ok. 1860 roku
- Kaivopuisto - jeden z największych parków w centrum Helsinek z 1840 roku
[edytuj] Muzea
W całym mieście znajduje się ponad 35 muzeów.
- Muzeum Narodowe z połowy XIX wieku - największe zbiory w Finlandii
- Ateneumin Taidemuseo - największe muzeum sztuki w Finlandii. Zobaczyć tam można m.in. obrazy Gallena-Kalleli, Jarnefelta, Sallinena, van Gogha, Cezanne'a, Chagalla i wiele innych.
- Muzeum Sinebrychoff z końca XVIII wieku przedstawiająca zbiory starej sztuki Finlandii i Europy
- Muzeum Miasta Helsinki z XIX wieku, przedstawiające miasto
- Muzeum Gallena-Kalleli z 1913 roku; znajdują się tam zbiory poświęcone temu artyście
- Muzeum wojskowe z 1939 roku.
- Muzeum Ehrensvärd z 1748 roku położone w dzielnicy Suomenlinna
- Muzeum Armfelt prezentujące zbiory z XVIII wieku
- Muzeum teatru z 1868 roku. Tam znajdują się m.in. dzieła Alexisa Kivi
- Muzeum sportu z 1940 roku położone w pobliżu stadionu
- Posti Museo z połowy XX wieku. Przedstawia historię poczty w Finlandii
- Muzeum Robotnicze z przełomu XIX i XX wieku
- Muzeum Radia
- Muzeum Hotelarstwa
[edytuj] Miejsca kultu religijnego
W Espoo i Vantaa znajduje się kilka kościołów z okresu średniowiecza. Istnieją również inne kościoły w mieście.
- Jeden z najstarszych w Helsinkach: kościół na wyspie, z 1685 roku
- Ruiny kościoła z 1710 roku
- Kościół w Espoo, styl romańsko-gotycki, z 1430 roku
- Kościół średniowieczny w Vantaa z 1450 roku
- Cerkiew nowoczesna z 1952 roku
- Katedra św. Marka zaprojektowana ok. 1820 roku
- Sobór Uspenski - kościół prawosławny wybudowany w połowie XIX wieku
- Wielka Synagoga z 1906 roku
- Temppeliaukion kirkko z 1975 roku. Kościół wykuty w skale. Zaprojektowany przez Alvara Aalto
- Vanha Kirkko rok 1815
- Nikolainkirkko z ok. 1830 roku
[edytuj] Cmentarze
- Cmentarz Hietaniemi z 1840 roku. Na tym cmentarzu pochowano najsłynniejszych Finów w historii m.in. wszystkich prezydentów Finlandii
- Cmentarz żydowski z ok. 1870 roku
- Cmentarz arabski z ok. 1870 - jeden z nielicznych znajdujących się w Skandynawii
- Cmentarz z 1710, gdzie pochowano ofiary epidemii z tegoż roku
[edytuj] Inne obiekty
- Hartwall Arena near to Pasila Railway station
- Willa Hakasalmiego wybudowana w 1843 roku
- Stadion Olimpijski wybudowany w 1938 roku na olimpiadę. W pobliżu stadionu znajduje się posąg Paavo Nurmi
- Dom Sederholma wybudowany w 1757 roku, przez wielkiego przemysłowca Johana Sederholma
- Dom Mieszczański z początku XVIII wieku. Jeden z najstarszych murowanych budynków w Helsinkach
- Dom Szlachty - budynek z ok. 1890 roku w którym zbierała się arystokracja
- Finlandia talo - nowoczesny budynek zaprojektowany przez Alvara Aalto w 1966 roku.
- Sibeliuksen puisto - park Sibeliusa z lat 20. XX wieku
- Dom Mannerheima z początku XX wieku. Obecnie tam znajduje się muzeum
- Dom Frederika Cygnaeusa z połowy XIX wieku
- ZOO z 1882 roku.
- Opera z drugiej połowy XX wieku
- Pomnik cara Aleksandra II
- Ratusz klasycystyczny z drugiej połowy XIX wieku
- Centrum sztuki Kiasma - centrum sztuki nowoczesnej
- Töölö z 1899 roku
- Kallion kirkko z 1910 roku
Helsinki są jednym z najbardziej zielonych miast Europy. W Helsinkach znajduje się również największa izba wytrzeźwień w Europie.
[edytuj] Ludność aglomeracji
| Rok | Ludność |
|---|---|
| 1550 | 1 500 |
| 1700 | 4 000 |
| 1750 | 6 000 |
| 1800 | 15 000 |
| 1850 | 50 000 |
| 1875 | 100 000 |
| 1900 | 180 000 |
| 1930 | 400 000 |
| 1950 | 610 000 |
| 1975 | 900 000 |
| 2004 | 1 240 000 |
[edytuj] Linki zewnętrzne
[edytuj] Zobacz też
|
||||||||||||||||
.svg){kind=small}
| Kraków: Obława na włamywaczy |
|
Policja zatrzymała jednego z mężczyzn który - wraz ze wspólnikami - po dokonaniu włamania, w trakcie ucieczki potrącił samochodem policjanta.
|
| Kraków: Obława na włamywaczy, jeden zatrzymany |
|
Policja zatrzymała jednego z mężczyzn który - wraz ze wspólnikami - po dokonaniu włamania, w trakcie ucieczki potrącił samochodem policjanta.
|
| PiS uda się odwołać marszałka Komorowskiego? |
|
Tolerowanie brutalizacji życia publicznego, nieprzestrzeganie praw opozycji i zwyczajów parlamentarnych, związki z b. WSI - to zarzuty PiS pod adresem Bronisława Komorowskiego (PO). Według szefa PiS Jarosława Kaczyńskiego, polityk PO nie nadaje się na marszałka Sejmu. Komorowskiego bronił Stefan Niesiołowski.
|
| Umoralniające kazanie zamiast mandatu |
|
Prawosławni duchowni w obwodzie penzeńskim (w środkowej części Powołża) uczestniczą w patrolach milicji drogowej, by wspomóc funkcjonariuszy w skłanianiu kierowców do przestrzegania przepisów drogowych - informuje dziennik "Nowyje Izwiestija".
|
| Jest zażalenie na decyzję prokuratury ws. Palikota |
|
Szef Kancelarii Prezydenta Piotr Kownacki powiedział, że zostało już złożone zażalenie na umorzenie przez prokuraturę śledztwa dotyczącego wypowiedzi posła PO Janusza Palikota, który powiedział, że uważa prezydenta Lecha Kaczyńskiego "za chama".
|