Halszka Osmólska
Z Wikipedii
Halszka Osmólska (ur. 15 września 1930 w Poznaniu, zm. 31 marca 2008) – polska paleontolog, profesor, specjalizująca się w badaniach dinozaurów i pierwotnych krokodyli.
Spis treści |
[edytuj] Życiorys
Studia biologiczne rozpoczęła na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi Uniwersytetu Poznańskiego w 1949, w 1952 przeniosła się na biologię Uniwersytetu Warszawskiego, który ukończyła w 1955. Tamże obroniła doktorat w 1962. Od 1955 pracowała w warszawskim Instytucie Paleobiologii PAN (do 1990 pod nazwą Zakład Paleobiologii PAN). W latach 1983-1988 była jego dyrektorką.
W początkach swojej kariery badała trylobity górnego dewonu i dolnego karbonu z rejonu świętokrzyskiego, ale także z innych rejonów Europy i Azji. W latach 1965-1970 była uczestniczką serii wypraw Polsko-Mongolskiej Ekspedycji Paleontologicznej, które na pustyni Gobi dokonały odkryć szeregu nowych gatunków dinozaurów i pierwotnych ssaków z epoki późnej kredy. Badając mongolskie znaleziska ustanowiła szereg nowych gatunków dinozaurów (patrz lista na końcu hasła). Do najważniejszych jej osiągnięć należy wyjaśnienie szeregu problemów budowy i taksonomii dinozaurów kaczodziobych oraz owiraptorów i odkrycie pierwszych azjatyckich dinozaurów grubogłowych oraz pierwszych na świecie krokodyli kredowych. Większość jej prac o mongolskich dinozaurach powstała we współpracy z Teresą Maryańską. Była jednym z redaktorów i autorów całościowej monografii o dinozaurach, wydanej w USA w 1990 i w 2004 i będącej jedną z najczęściej cytowanych prac z tej dziedziny.
Nazwiskiem H. Osmólskiej nazwano gatunek owiraptora (Citipati osmolskae) i gatunek dromeozauryda (Velociraptor osmolskae[1]) oraz rodzaj wczesnotriasowego archozauromorfa Osmolskina.
[edytuj] Ustanowione przez H. Osmólską taksony dinozaurów
Elmisaurus (i Elmisauridae) (1981), Hulsanpes (1982), Borogovia (1987), Bagaraatan (1996); z Maryańską, Homalocephale, Prenocephale, Tylocephale (i Pachycephalosauria) (1974), Bagaceratops (1975) i Barsboldia (1981); z Maryańską i Altangerel Perle, Goyocephale (1982); z Ewą Roniewicz, Deinocheirus (1967); z Roniewicz & Rinchen Barsbold, Gallimimus (1972); z Kurzanovem, Tochisaurus (1991); i z kilkoma współautorami Nomingia (2000).
[edytuj] Wybrane publikacje
- H. Osmólska and E. Roniewicz (1970). Deinocheiridae, a new family of theropod dinosaurs. Palaeontologica Polonica 21:5-19.
- H. Osmólska, E. Roniewicz, and R. Barsbold (1972). A new dinosaur, Gallimimus bullatus n. gen., n. sp. (Ornithomimidae) from the Upper Cretaceous of Mongolia. Palaeontologia Polonica 27:103-143.
- H. Osmólska (1972). Preliminary note on a crocodilian from the Upper Cretaceous of Mongolia. Palaeontologia Polonica 27:43-47.
- T. Maryańska and H. Osmólska (1974). Pachycephalosauria, a new suborder of ornithischian dinosaurs. Palaeontologia Polonica 30:45-102.
- T. Maryańska and H. Osmólska (1975). Protoceratopsidae (Dinosauria) of Asia. Palaeontologica Polonica 33:133-181.
- H. Osmólska (1976). New light on the skull anatomy and systematic position of Oviraptor. Nature 262:683-684.
- H. Osmólska (1981). Coossified tarsometatarsi in theropod dinosaurs and their bearing on the problem of bird origins. Palaeontologica Polonica 42:79-95.
- T. Maryańska and H. Osmólska (1981). First lambeosaurine dinosaur from the Nemegt Formation, Upper Cretaceous, Mongolia. Acta Palaeontologica Polonica 26(3-1):243-255.
- T. Maryańska and H. Osmólska (1981). Cranial anatomy of Saurolophus angustirostris with comments on the Asian Hadrosauridae (Dinosauria). Palaeontologia Polonica 42:5-24.
- H. Osmólska (1982). Hulsanpes perlei n.g. n.sp. (Deinonychosauria, Saurischia, Dinosauria) from the Upper Cretaceous Barun Goyot Formation of Mongolia. Neues Jahrbuch für Geologie und Paläontologie Monatshefte 1982(7):440-448.
- A. Perle, T. Maryańska, and H. Osmólska (1982). Goyocephale lattimorei gen. et sp. n., a new flat-headed pachycephalosaur (Ornithischia, Dinosauria) from the Upper Cretaceous of Mongolia. Acta Palaeontologica Polonica 27(1-4):115-127.
- T. Maryańska and H. Osmólska (1984). Postcranial anatomy of Saurolophus angustirostris with comments on other hadrosaurs. Palaeontologia Polonica 46:119-141.
- T. Maryańska and H. Osmólska (1985). On ornithischian phylogeny. Acta Palaeontologica Polonica 30(3-4):137-149.
- H. Osmólska (1987). Borogovia gracilicrus gen. et sp. n., a new troodontid dinosaur from the Late Cretaceous of Mongolia. Acta Palaeontologica Polonica 32(1-2):133-150.
- R. Barsbold, H. Osmólska, and S.M. Kurzanov (1987). On a new troodontid (Dinosauria, Theropoda) from the Early Cretaceous of Mongolia. Acta Palaeontologica Polonica 32(1-2):121-132.
- S. M. Kurzanov and H. Osmólska (1991). Tochisaurus nemegtensis gen. et sp. n., a new troodontid dinosaur (Dinosauria, Theropoda) from Mongolia. Acta Palaeontologica Polonica 36(1):69-76.
- H. Osmólska (1996). An unusual theropod dinosaur from the Late Cretaceous Nemegt Formation of Mongolia. Acta Palaeontologica Polonica 41(1):1-38.
- R. Barsbold and H. Osmólska (1999). The skull of Velociraptor (Theropoda) from the Late Cretaceous of Mongolia. Acta Palaeontologica Polonica 44(2):189-219.
- R. Barsbold, H. Osmólska, M. Watabe, P.J. Currie, and K. Tsogtbaatar (2000). A new oviraptorosaur (Dinosauria, Theropoda) from Mongolia: the first dinosaur with a pygostyle. Acta Palaeontologica Polonica 45(2):97-106.
- T. Maryańska, H. Osmólska, and M. Wolsan (2002). Avialan status for Oviraptorosauria. Acta Palaeontologica Polonica 47(1):97-116.
- H. Osmólska, P.J. Currie, and R. Barsbold (2004). Oviraptorosauria. In: D.B. Weishampel, P. Dodson, and H. Osmólska (eds.), The Dinosauria (second edition). University of California Press, Berkeley 165-183.
[edytuj] Bibliografia
- Zofia Kielan-Jaworowska, 2003. 50. lat Instytutu Paleobiologii PAN. Ewolucja, 1.[1]
- Zofia Kielan-Jaworowska, 2003. Pustynia Gobi po 30 latach. Ewolucja, 2.[2]
- Magdalena Borsuk−Białynicka & Teresa Maryańska, 2008. Halszka Osmólska (1930–2008). Acta Palaeontologia Polonica, 53 (2): 206.
Przypisy
- ↑ Radosław Nawrot: Dinozaur profesor Osmólskiej. gazeta.pl. [dostęp 8 lipca 2008].
| Kraków: Obława na włamywaczy |
|
Policja zatrzymała jednego z mężczyzn który - wraz ze wspólnikami - po dokonaniu włamania, w trakcie ucieczki potrącił samochodem policjanta.
|
| Kraków: Obława na włamywaczy, jeden zatrzymany |
|
Policja zatrzymała jednego z mężczyzn który - wraz ze wspólnikami - po dokonaniu włamania, w trakcie ucieczki potrącił samochodem policjanta.
|
| PiS uda się odwołać marszałka Komorowskiego? |
|
Tolerowanie brutalizacji życia publicznego, nieprzestrzeganie praw opozycji i zwyczajów parlamentarnych, związki z b. WSI - to zarzuty PiS pod adresem Bronisława Komorowskiego (PO). Według szefa PiS Jarosława Kaczyńskiego, polityk PO nie nadaje się na marszałka Sejmu. Komorowskiego bronił Stefan Niesiołowski.
|
| Umoralniające kazanie zamiast mandatu |
|
Prawosławni duchowni w obwodzie penzeńskim (w środkowej części Powołża) uczestniczą w patrolach milicji drogowej, by wspomóc funkcjonariuszy w skłanianiu kierowców do przestrzegania przepisów drogowych - informuje dziennik "Nowyje Izwiestija".
|
| Jest zażalenie na decyzję prokuratury ws. Palikota |
|
Szef Kancelarii Prezydenta Piotr Kownacki powiedział, że zostało już złożone zażalenie na umorzenie przez prokuraturę śledztwa dotyczącego wypowiedzi posła PO Janusza Palikota, który powiedział, że uważa prezydenta Lecha Kaczyńskiego "za chama".
|