Epika
Z Wikipedii
Epika jest jednym z trzech rodzajów literackich (obok liryki i dramatu). Ukształtowała się z ustnych sag, podań, legend i mitów o przeszłości.
Spis treści |
[edytuj] Po czym rozpoznać epikę?
- obecność narratora
- świat przedstawiony
- fabuła i akcja (układ przyczynowo-skutkowy zdarzeń)
- zapis prozą (wyjątki – epopeja, powieści poetyckie)
- pozorny obiektywizm
[edytuj] Gatunki epickie
- powieść
- utwór pisany prozą, obszerny, wielowątkowy, o dużej ilości bohaterów; np. Quo vadis; występuje kilka rodzajów powieści, np. historyczna, polityczna, przygodowa, sensacyjna, społeczno-obyczajowa, psychologiczna, biograficzna, fantastyczno-naukowa, fantasy, kryminalna itp.
- nowela
- utwór krótki, jednowątkowy, z małą ilością bohaterów i punkcie kulminacyjnym znajdującym się w zakończeniu; np. "Janko muzykant" czy "Latarnik"
- epos (epopeja)
- rozbudowany utwór wierszowany przedstawiający dzieje mitycznych, legendarnych lub historycznych bohaterów na tle przełomowych wydarzeń dla danej społeczności; np. "Iliada" i "Odyseja", "Pan Tadeusz"
- opowiadanie
- utwór niewielki, tematycznie ograniczony do jednego wątku, różniący się od noweli brakiem wyraźnej konstrukcji, luźnym układem akcji często wzbogacanej epizodami
- baśń
- utwór opowiadający dzieje bohaterów z reguły fantastycznych, nie posiadający określonego miejsca oraz czasu (dawno, dawno temu za górami za lasami)
- legenda (podanie)
- opowieść (nasycona elementami fantastyki, zawierająca jednak część prawdy) o bohaterze, często o życiu świętego, męczennika ujawniająca czas i miejsce akcji
- anegdota
- krótkie, często zabawne opowiadanie o jakimś specyficznym wydarzeniu, np. historyjka z życia sławnej postaci
- satyra
- utwór ośmieszający i piętnujący ukazywane w nim zjawiska, osoby, obyczaje, stosunki społeczne – uwaga! jest to gatunek mieszany (synkretyczny), łączy elementy epiki i liryki, podobnie jak ballada czy powieść poetycka.
[edytuj] Rodzaje narracji
- pierwszoosobowa
- narrator jest uczestnikiem wydarzeń. Czasowniki są w pierwszej osobie liczby pojedynczej lub mnogiej, występują zaimki takie jak: mi, mnie, mój, ja. Taki narrator nazywany jest narratorem konkretnym.
- trzecioosobowa
- narrator przedstawia, komentuje przebieg wydarzeń, sam nie bierze udziału w wydarzeniach, jest narratorem wszechwiedzącym.
[edytuj] Składniki świata przedstawionego
- czas i miejsce akcji
- fabuła
- bohaterowie (główni, drugoplanowi i epizodyczni)
Między światem przedstawionym a narratorem zachodzi określony stosunek, gdy narrator jest albo niewidoczny, albo uwidacznia swoje stanowisko, lub w skrajnych przypadkach traktuje fabułę jako pretekst do własnych przemyśleń i wypowiedzi.
[edytuj] Czas fabuły a czas powstania utworu
- przeszłość
- epika historyczna
- teraźniejszość
- epika współczesna
- przyszłość
- epika fantastyczna (epika futurystyczna)
| Medialny trening prezesa PiS |
|
Jarosław Kaczyński jeszcze przed świętami Bożego Narodzenia ma poddać się specjalnemu szkoleniu medialnemu - dowiedział się "Dziennik".
|
| W bożonarodzeniowym żłóbku znalazł noworodka |
|
Ksiądz z Bawarii w bożonarodzeniowym żłóbku znalazł żywego noworodka - poinformowały niemieckie media.
|
| Rewolucja w nauczaniu języków |
|
Resort edukacji narodowej chce zrewolucjonizować nauczanie języków obcych - zapowiada "Dziennik".
|
| "Mrówki" rozważają protesty w stolicy |
|
Drobni handlarze protestujący na przejściu granicznym w Medyce rozważają przeniesienie protestów do Warszawa - dowiedział się "Dziennik".
|
| Łódzkie szyny są jak z gliny |
|
Pasażerowie MPK powinni zacząć się bać. Większość łódzkich torowisk jest w fatalnym stanie. Szyny popękały nawet na trasie ŁTR, gdzie niedawno zakończył się remont. Do groźnych wypadków może dojść w wielu miejscach Łodzi.
|