Bantu
Z Wikipedii
Bantu - grupa plemion zaliczonych do rasy czarnej. Zamieszkująca tereny przede wszystkim stepowe w środkowej i południowej Afryce. Liczą łącznie ok. 100 mln. ludzi, trudnią się głównie rolnictwem i hodowlą. Ich organizacje plemienne zostały rozbite w XIX w. przez europejskich kolonizatorów.
[edytuj] Historia migracji ludów bantu
Wśród specjalistów od bantuistyki nie ma zgody co do pierwotnej siedziby i kierunków eskpansji ludów bantu. Zwykle jednak za ich praojczyznę uważa się tereny dzisiejszego Kamerunu i południowo-wschodniej Nigerii.
W 1980 roku D. W. Phillipson zaproponował następującą chronologię wędrówek ludów bantu, opierając się na materiale leksykograficznym, wskazującym na wzajemne oddziaływania między językami tej rodziny, a także zewnętrzne z językami środkowosudańskimi, oraz danych archeologicznych:
- Faza 1 - około 1000 p.n.e. tworzy się społeczność protobantu. Podobnie jak poprzednicy Philipson przyjęła praojczyznę języków bantu na obszarach dzisiejszego Kamerunu i południowo-wschodniej Nigerii.
- Faza 2a - w okresie 1000-400 p.n.e. część ludów bantu przemieszcza się na wschód, wzdłuż północnej granicy lasu tropikalnego. Ludy bantu mają tu kontakt z ludnością mówiącą wczesnymi językami środkowosudańskimi (grupa nilo-saharyjska). Świadczą o tym liczne zapożyczenia leksykalne.
- Faza 2b - jednocześnie, w okresie 1000-200 p.n.e. inna część ludów bantu wędruje z pierwotnej siedziby w kierunku południowym wdłuż wybrzeży Atlantyku.
- Faza 3 - w okresie 400-300 p.n.e. ludność bantu migrująca na wschód tworzy na terenach Międzyjezierza kulturę Urewe (kultura wczesnej epoki żelaza).
- Faza 4 - w okresie 300-100 p.n.e. część ludów kultury Urewe wędruje na zachód południowym skrajem lasu tropikalnego i miesza się tam z ostatnimi ludami fali migracyjnej 2b, dzieląc się z nimi zdobyczami techniki kultury Urewe.
- Faza 5 - zmieszane fale migracyjne 2b i 4 wędrują na południe tworząc ok. roku 100 p.n.e. ośrodek późniejszego rozprzestrzeniania się języków bantu na Afrykę Południową.
- Faza 6 - w okresie 100-200 n.e. ludy kultury Urewe przemieszczają się ku wybrzeżom Oceanu Indyjskiego na obszarach dzisiejszego pogranicza Tanzanii i Kenii, tworząc tam kulturę Kwale. Powstają tu języki pochodzące bezpośrednio od narzeczy używanych przez ludy fali migracyjnej 2a i kultury Urewe.
- Faza 7a i 7b - w okresie 300-400 n.e. ludy kultur Urewe i Kwale wędrują na południe
- Faza 8 i 9 - w okresie 400-500 n.e. ludy fali migracyjnej 5 wędrują na wschód i napotykają tam migrujące ludy z kultur Kwale i Urewe. W wyniku zmieszania się tych dwóch kultur powstaje ok. 500 roku n.e. nowy ośrodek kulturowy w regionie wyżyny Katanga na terenach obecnej Demokratycznej Republiki Konga.
- Faza 10 - w okresie 1000-1100 n.e. następuje ekspansja kultury 9 na cały obszar Afryki Wschodniej.
Zobacz też: języki bantu, assegai
| Konfiskata willi zbudowanej z zabytków |
|
Włoscy karabinierzy dokonali w okolicy Rzymu konfiskaty willi zbudowanej i udekorowanej za pomocą fragmentów budowli i pomników pochodzących z II wieku po Chrystusie - poinformowały włoskie media.
|
| Japończyk zamieszkał na meksykańskim lotnisku |
|
Japończyk Hiroshi Nohara od września mieszka na lotnisku w Meksyku. Powrotu do swego kraju nie planuje.
|
| Hillary Clinton przyjmuje ofertę Baracka Obamy |
|
Hillary Clinton zaakceptowała przedstawioną jej przez Baracka Obamę propozycję zostania sekretarz stanu USA - podał amerykański dziennik "The New York Times", powołując się na współpracowników Clinton.
|
| Nowa wojna z Gruzją tematem gry |
|
Do rosyjskich sklepów ma wkrótce trafić gra komputerowa, której tematem jest nowa wojna Rosji z Gruzją. Pojawia się w niej i Polska, wspierająca próbę odzyskania przez Gruzję jej separatystycznych regionów - pisze Reuters.
|
| Wkrótce ruszy zamknięta ściana w kopalni "Halemba" |
|
Prawdopodobnie w nocy z piątku na sobotę wznowione będzie wydobycie węgla z zamkniętej po porannym pożarze ściany wydobywczej w kopalni "Halemba".
|